روش‌های مقدمه‌ چینی

در این چند طرح درس مهارتی باقیمانده سعی می‌کنیم چند مهارت دیگر را هم که در انتقال مفاهیم به مخاطب نوجوان، نحوه برخورد با او یا حل مشکلات روحی و اعتقادی‌اش می‌تواند به شما کمک کند بگوییم. این بار در مورد مقدمه‌چینی در بحث‌های اعتقادی یا بصیرتی برایتان نکاتی را بیان می‌کنیم.
قبلا در مورد شروع جلسه گفتیم که ویترین کار است و در جذب مخاطب و جلب توجه او بسیار مؤثر است. اما در ورود به طرح بحث‌های جلسات هم ایده‌هایی وجود دارد که آن را مقدمه‌چینی می‌گوییم. اصولا انسان مطلب تازه را وقتی بهتر و آسانتر یاد می‌گیرد که آمادگی لازم (بدنی، ذهنی، عاطفی، اجتماعی و تجربی) را داشته باشد، یعنی هم خود را نیازمند یادگیری احساس کند و بتواند یاد بگیرد و هم میان تجربه‌های قبلی و موضوع تازه ارتباط برقرار شود. به همین دلیل صحبت دربارة هر موضوعی با یک مقدمه آغاز می‌شود…

نکات مورد توجه در مقدمه‌چینی
الف) انواع مقدمه‌چینی
مقدمه ممکن است به چند شکل باشد: گفتن داستانی که برای دانش آموزان تازگی دارد به شیوة جذاب و جالب. یا طرح چند پرسش با نشان دادن تصویر، نقشه یا نمونه‌ای که محور بحث یا مجموعه‌ای از پرسش‌ها باشند. با استفاده از یک رویداد فعلی واقعی مانند باریدن باران یا برف، پوشیدن لباس نو، صدای یک گربه یا سگ، آمدن یک دانش آموز جدید و… یا با یادآوری خاطرات دانش آموزان از روندهای تحصیل یا جشن و یا استفاده از حوادث سیاسی یا اجتماعی که در شهر، کشور و یا جهان اتفاق افتاده اند و…
ب) شرایط مقدمه
مقدمه باید کوتاه باشد. زیرا وسیله است نه هدف و مدت آن به نظر شما بستگی دارد. همچنین باید آسان و مفهوم و با سطح سنی و ذهنی مخاطب متناسب باشد؛ بر تجارب و اطلاعات قبلی آنان مبتنی باشد؛ دقت و توجه آنان را برانگیزد و برای آموختن موضوع جدید تشویق نماید.

برخی شیوه‌های مقدمه‌چینی
1. مقدمة مروری:
این نوع مقدمه، نگرش‌ها، مهارت‌ها و دانش قبلی مخاطب را مرور می‌کند بدون داشتن یک چنین مقدمه‌ای هیچ جرقه یا تکانی برای علاقه‌مند کردن مخاطب به بحث وجود نخواهد داشت. به عبارت ساده در این روش کافی است با طرح چند سؤال اطلاعاتی را که مخاطبین دربارة موضوع دارند از آنها بپرسید.
2. مقدمة موضوعی:
این نوع مقدمه اشاره به وقایعی دارد که به تازگی اتفاق افتاده و در خبرها و مطبوعات و رادیو و تلویزیون آمده است. این مقدمه باید حتماً به رخدادهایی اشاره کند که در چند روز اخیر در مراکز و محیط های گوناگون روی داده است.
3. مقدمة تاریخی:
از رخدادهای تاریخی در این شیوه استفاده می‌شود. تاریخ منبع فوق العاده‌ای برای مقدمه یا شروع مباحث گوناگون است و منبع تغذیة پایان ناپذیری برای این منظور به شمار می‌رود. البته استفادة زیاد از مقدمه‌های تاریخی باعث خستگی می‌شود.
4. مقدمة شوک آور:
این مقدمه، محرکی بسیار قوی است و برانگیزانندة علاقه و جلب کننده توجه است. مثلا شروع جلسه با یک بازی که بچه‌ها انتظار ندارند. ما چند نمونه از این مدل را در مباحث حجاب و اثبات نبوت و … برایتان آورده‌ایم.
آغاز کردن بحث با این روش، فراگیرندگان را با واقعیت رودررو می‌کند. البته نباید به شکلی این اتفاق صورت بگیرد که جلسه از دست شما خارج شود و بچه‌ها مدت زیادی را به بحث حاشیه‌ای دربارة حرف یا قعل شوک‌آور شما اختصاص بدهند.

پایان‌بندی
همان‌طور که شروع جلسه و بحث مهم است، شیوة پایان‌بخشی به آن هم مهم است. برای اتمام جلسه و بحث انجام چند کار بسیار ضروری است:
– حتما جمع‌بندی مباحث کلاس را به طور خلاصه و تیتروار بگویید. بد نیست یکی از بچه‌ها را مسئول این کار کنید.
– از بچه‌ها یکی دو موضوع اصلی را سؤال کنید تا مطمئن شوید موضوع را متوجه شده‌اند.
– اجازه بدهید همه سؤالاتشان را بپرسند. خودتان هم تحریک‌شان کنید که اگر چیزی را متوجه نشده اند سؤال کنند.
– در صورتی‌که بحث جلسة بعد شما در همان رابطه است مطالب را با بچه‌ها در میان بگذارید و بخواهید که روی آن مطالعه کنند.
– حتما جلسه را با دعا و صلوات تمام کنید. خصوصا دعا دربارة این‌که بتوانیم آنچه را یادگرفته‌ایم عمل کنیم.
– در حین خداحافظی با بچه‌ها و در فضای غیر رسمی از چندتا از اعضا در مورد کیفیت کلاس و جذابیت موضوع و … سؤال کنید.

به اشتراک بگذارید...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *